بیمه عمر؛ یک بازی برد-برد

می 10, 2020بیمه عمر , مزایای بیمه عمر

بیشتر مردم بیمه را فقط در بیمه‌های درمانی و شخص ثالث یا بیمه تأمین اجتماعی خلاصه می‌کنند و همچنان نقش مهم و حیاتی بیمه عمر در جامعه ایران تا اندازه بسیار زیادی ناشناخته است. باید به یاد داشت که بیمه یکی از مهمترین ارکان توسعه اقتصادی کشورها است و در کشورهایی که تنوع و ریسک آنها زیاد است بیمه به عنوان ابزاری مناسب برای مدیریت ریسک بنگاهها و فعالان اقتصادی شناخته می‌شود. در این مطلب قصد داریم به اهمیت بیمه‌های عمر و ارزش آنها برای خانوارهای ایرانی و نیز برای اقتصاد کشور بپردازیم و برخی موانع توسعه فرهنگ بیمه‌های عمر در ایران را به شکل مطلوب و شایسته، بررسی کنیم.

صنعت بیمه از قدمت بسیار طولانى برخوردار است و حدود ۷۴ سال سابقه دارد و در سال ۵۰ بیمه مرکزی از دل بیمه‌های مختلف بیرون آمد. بیمه توانایى پوشش ریسک را براى سرمایه گذاران و آحاد اجتماعى جامعه دارد ولى چگونگى و ایجاد بستر لازم براى جارى کردن بیمه و نحوه برخورد فعالان اقتصادى با این صنعت نیز حائز اهمیت است. با توجه به نقشى که اقتصاد دولتى در ایران دارد این امر باعث شده است که منبع نامتناهى بودجه دولتى عاملى براى کاهش ریسک در واحدهاى مختلف اقتصادى باشد و چون قسمت اعظمى از اقتصاد ما اقتصاد دولتى است به تبع آن خیلى از بخش‌هاى خصوصى جامعه سعى مى کنند براى کاهش ریسک خود خود را به اقتصاد دولتى وصل کنند تا مجهز به بیمه شوند. به نظر می‌رسد بخش عمده اى از کمرنگ بودن بیمه در اقتصاد ایران ۱/۹ درصد، مربوط به اقتصاد دولتى مى شود. معضل دوم صنعت بیمه، بحث بیمه‌هاى عمر و زندگى است. در ایران بیمه‌هاى عمر حدود ۵/۶ درصد از سطح بیمه‌ها را به خود اختصاص داده اما در دنیا حدود ۵۸ درصد. یعنى اساساً صنعت بیمه از یک طرف مردم و اشخاص را پوشش می‌دهد و از طرف دیگر واحد اقتصادی را. بنابراین به صنعت بیمه این اجازه داده شده که بر اثر تحولات اقتصادى چنانچه آینده افراد به خطر افتد یا پیش بینى شود که خطرى آنها را تهدید مى کند با بیمه کردن افراد آنها را از آسیب‌هاى احتمالى محافظت کند. بیمه عمر و بیمه پس انداز کلیدى ترین بیمه‌هاى زندگى هستند که صنعت بیمه ایران خیلى مى تواند براى آن برنامه داشته باشد که متأسفانه در این ارتباط در حال حاضر بسیار ضعیف هستیم. مثلاً تورم یکى از عوامل بازدارنده در گسترش بیمه است. چرا که از یک سو تورم هزینه بیمه گرى را بالا مى برد و از سوى دیگر افزایش نرخ بیمه باعث کم اقبالى آن مى شود و عملاً تورم موجب مى شود که صنعت بیمه به حاشیه برود.

بیمه عمر با توجه به ویژگیهای خاص آن می‌تواند در فعال نمودن بازار سرمایه نقش اساسی ایفاء نماید. ذخائر ریاضی تجمیع شده در شرکتهای بیمه عمر می‌توانند باعث فعالیتهای اقتصادی سودآور گردند. از آنجا که در بیمه عمر معمولاً فاصله زمانی قابل توجهی بین زمان دریافت حق بیمه توسط شرکتهای بیمه عمر و زمان پرداخت خسارت وجود دارد، ذخائر ریاضی قابل ملاحظه ای در را بطه با هر قرارداد تشکیل می‌شود که شرکت بیمه با استفاده بهینه از آنها می‌تواند بازار سرمایه را فعال نموده و نقش جدی تری در فعالیتهای سرمایه گذاری داشته باشد که به نوبه خود باعث افزایش اشتغال و رشد اقتصادی است. تأثیر رشد بیمه‌های عمر در اقتصاد بحدی است که بسیاری از تحقیقات کاربردی به یک رابطه یک به یک بین آن و توسعه و رشد اقتصادی با ضرایب معناداری بالا دست یافته اند. از طرفی دیگر وجود تخفیف‌های مالیاتی در سرمایه بیمه عمر در مقابل مالیاتهای نسبتاً بالا بر ارث و میراث می‌تواند مشوق خوبی برای خانوارها باشد تا با تخصیص بخشی از درآمد خود به تقاضای بیمه عمر، سرمایه قابل توجهی برای خانواده خود باقی بگذارند. بیمه‌های عمر آرامش اجتماعی را برای جامعه و امنیت اقتصادی و رونق بازارهای مالی را برای اقتصاد یک کشور به همراه دارند. در سطح جامعه، بیمه گذار بیمه عمر در مقابل پرداخت مبلغی به عنوان حق بیمه، دریافت مبلغی که سرمایه بیمه می‌باشد را در آینده تضمین می‌کند. شرکتهای بیمه با در دست داشتن منبع قابل توجهی از اندوخته ریاضی خو د می‌توانند در بخش‌های مختلفی که به پویایی اقتصاد منجر می‌شود، سرمایه گذاری کنند. این بخش‌ها شامل پروژه‌های عمرانی و بازارهای مالی می‌باشند.

در میان رشته‌ها و انواع مختلف بیمه ، بیمه اشخاص و به خصوص بیمه عمر و پس انداز از درخشندگی و جایگاه ویژه ای در جهان برخوردار است. زیرا این نوع بیمه با مزایایی که در قسمت عمر آن نهفته است یعنی پرداخت سرمایه کامل در زمان فوت عادی و ۲ یا سه برابر و یا احیاناً بیشتر در زمان فوت در اثر حادثه و عدم پرداخت حق بیمه در زمان از کارافتادگی و مزایای قسمت پس انداز شامل پرداخت سرمایه کامل در صورت حیات فرد در پایان مدت بیمه، سود مشارکت در منافع و…. می‌تواند یک پوشش کامل برای هر فرد باشد. در واقع بیمه عمر علاوه بر اینکه به عنوان یک بیمه عمر، آسایش و آرامش را برای بیمه گذار و بیمه شده فراهم می‌کند، به عنوان یک گزینه سرمایه گذاری نیز مطرح است. باتوجه به وجود مزایای آشکار بیمه‌های عمرو سرمایه گذاری برای استفاده کنندگان آن و با علم به اینکه این بیمه نامه‌ها درمقایسه باسایر بیمه نامه‌ها از موقعیت مناسبی درکشور برخوردار نیستند، باید راهکارهایی جهت بسط و گسترش این بیمه نامه‌ها در میان اقشار گوناگون جامعه به کار برود که در این بین اعمال تکنیکه ا و روش‌های اصولی بازاریابی در ایجاد آگاهی و اطلاع رسانی و در نهایت شکل دهی تمایل به خرید این بیمه نامه امری حیاتی و ضروری است. لذا سایت بیم دان هدف و رسالت خود را به طور اختصاصی به گسترش فرهنگ بیمه‌های عمر و همچنین آموزش روش‌های نوین فروش و بازاریابی آن منطبق بر نیازهای جامعه امروز ایران قرار داده است تا از این طریق اهداف آسایش و آرامش خانوارهای ایرانی و کمک به جریان رشد و توسعه اقتصادی کشور را به طور هم زمان دنبال کند.

وجود تخفیف‌های مالیاتی در سرمایه بیمه عمر در مقابل مالیات‌های نسبتاً بالا بر ارث و میراث می‌تواند مشوق خوبی برای خانوارها باشد تا با تخصیص بخشی از درآمد خود به تقاضای بیمه عمر، سرمایه قابل تو جهی برای خانواده خود باقی بگذارند. بیمه‌های عمر آرامش اجتماعی را برای جامعه و امنیت اقتصادی و رونق بازارهای مالی را برای اقتصاد یک کشور به همراه دارند. در سطح جامعه، بیمه گذار بیمه عمر در مقابل پرداخت مبلغی به عنوان حق بیمه، دریافت مبلغی که سرمایه بیمه می‌باشد را در آینده تضمین می‌کند. شرکتهای بیمه با در دست داشتن منبع قابل توجهی از اندوخته ریاضی خود می‌توانند در بخش‌های مختلفی که به پویایی اقتصاد منجر می‌شود، سرمایه گذاری کنند. این بخش‌ها شامل پروژه‌های عمرانی و بازارهای مالی هستند. گرچه تحقیقات قابل توجهی در کشورهای توسعه یافته برای توسعه بیمه عمر انجام شده است ولی این مورد در کشورهای کمتر توسعه یافته نظیر ایران بسیار اندک است و این خلاء در این کشورها احساس می‌شود. این خلاء مایه تاسف است، چراکه نه تنها گسترش بیمه عمر در شکوفایی و رونق شرکت‌های بیمه نقش دارد بلکه نقش بسیار مهمی‌در اقتصاد کشورها بازی  می‌کند.

موانع توسعه بیمه‌های عمر در کشور

۱- ساختارهای سازمانی و مدیریتی: سازمانهای اداری از جمله شرکتهای بیمه از ارکان متعددی نظیر: نیروی انسانی، قوانین و مقررات، تشکیلات و سازماندهی، روش انجام کار ، نظام آموزش و تجهیز نیروی انسانی، نظام مدیریت، نظام پرداخت تشکیل ، نظام ارزشیابی و  نظام طبقه بندی مشاغل تشکیل شده است که هرکدام از این ارکان اهمیت خاصی دارد . باتوجه به اینکه نحوه سازماندهی و ساختارهای سازمانی نقش عمده ای در تحقق اهداف خواهد داشت .به عبارت دیگر “ساختار نشان دهنده استراتژی است .”  ساختار سازمانی مربوط به بیمه‌های عمر در شرکت‌های بیمه از دو نظر جهت توسعه بیمه‌های عمر در کشور کارآیی ندارد: ۱- سازمانی اختصاصی و تخصصی به منظور ارائه بیمه‌های عمر وجود ندارد و “تامین رضایت مشتریان و توسعه بیمه در گرو ساختاری موثر و مناسب است در حالی که ساختار صنعت بیمه به نحوی طراحی شده که در قبال مشتریان حساسیت لازم را نداشته و با سنتی عمل کردن در چند رشته و محدوده خاص، کمتر به دنبال مشتری مداری بوده است.” بنابر این، ایجاد و راه اندازی شرکت‌های بیمه تخصصی عمر یک امر ضروری بنظر می‌رسد، تا با درک صحیح از شرایط بیمه‌های عمر از جمله نحوه بازاریابی و  فروش، نحوه وصول حق بیمه، حسابداری و سرمایه گذاری وجوه حق بیمه و ذخایر ریاضی و نحوه پذیرش ریسک بتواند تعامل بهتری با بیمه شدگان و بیمه گذاران این رشته فراهم سازد . ۲- سازماندهی واحد‌های فنی و پشتیبانی در شرکت‌های بیمه به گونه ای است که به هدف توسعه بیمه‌های عمر انفرادی کمکی نمی‌کند. به عنوان نمونه در مدیریت‌های مالی و سرمایه گذاری تفاوت چندانی بین حق بیمه‌های دریافتی بیمه‌های عمر و سایر رشته‌ها قائل نیستند. در حالی که لازم است حسابداری بیمه‌های عمر و چرخه گردش مالی مربوطه و همچنین سرمایه گذاری از وجوه اندوخته‌ها جهت ارائه خدمات مطلوب و حفظ حقوق بیمه گذاران بطور جداگانه صورت گیرد.

۲- عدم اشاعه مطلوب فرهنگ بیمه: فرهنگ عبارت است از مجموعه ای از ارزش‌ها، عقاید، هنجارها، آداب و رسوم، زبان و میراث فرهنگی و تاریخی یک جامعه که از پیشینیان به ارث رسیده است و منظور از فرهنگ بیمه نیز عبارت است از آشنایی مردم کشور با بیمه و انواع و شناخت آن و استفاده و ایجاد تعاملی پایدار و منطقی بین صنعت بیمه و آحاد مردم کشور و تقویت باور و نگرش مثبت مردم نسبت به صنعت بیمه نشان دهنده استقبال از پوشش‌های بیمه ای جهت مقابله با خطرات احتمالی و پیش رو، خدمات بیمه ای و شرکت‌های بیمه . اما ضریب نفوذ بیمه، تعداد بیمه نامه‌های اختیاری خریداری شده، حجم حق بیمه‌های دریافتی و نحوه تعامل مردم با شرکت‌های بیمه، نشان دهنده نهادینه نشدن فرهنگ بیمه عمر بین مردم است.

۳- نحوه سرمایه گذاری ذخایر ریاضی بیمه‌های عمر: ذخایر و اندوخته‌های ریاضی بیمه‌های عمر، امانت‌های بیمه گذاران نزد شرکت‌های بیمه هستند. آنچه قابل تامل است این است که این ذخایر، به هر دلیل بطور موثری سرمایه گذاری نشده است. به نحوی که در سالهای اخیر برآیند سود سرمایه گذاری از محل ذخایر ریاضی، از سود بلند مدت بانکها و بعضاً بهره فنی لحاظ شده در محاسبات حق بیمه نیز کمتر بوده است.

۴- وجود تورم اقتصادی در کشور: تورم و فراز و نشیب‌های اقتصادی در کشور یکی از بزرگترین موانعی است که توسعه بیمه‌های عمر را به مخاطره می‌اندازد و مردم را در هنگام خرید بیمه نامه عمر به تردید جدی وا می‌دارد. البته راهکارهای متعددی همچون جانشین کردن طلا یا ارز خارجی و … به جای مبلغ سرمایه نیز در این باره از طرف صاحب نظران ارائه شده است که همه موارد به جز پرداخت سود مشارکت در منافع به بیمه شدگان بیمه‌های عمر بدلیل قوانین و شرایط اقتصادی کشور استفاده از آن اجرایی به نظر نمی‌رسد.

۵- پایین بودن قدرت اقتصادی مردم کشور: بررسی‌های انجام شده حاکی از آن است که قدرت اقتصادی عامه مردم هر کشور و توسعه بیمه‌های عمر ارتباط دو جانبه دارند. بدین مفهوم که هر چقدر درآمد سرانه مردم بیشتر باشد اقبال عمومی‌به بیمه عمر نیز بیشتر است و از سوی دیگر هر قدر ضریب نفوذ بیمه در یک کشور بیشتر باشد، نشانگر وضعیت مناسب اقتصادی عامه مردم است. بنابراین فقر و پایین بودن درآمد سرانه در رابطه با بیمه‌های عمر یک مانع عمده است و البته راهکار ارتقاء سطح درآمدها خارج از صنعت بیمه و قابل مدیریت این صنعت نیست. اما صنعت بیمه نیز تاکنون نسبت به ارائه طرح‌های بیمه عمر جهت اقشار کم درآمد (بیمه‌های خرد) اقدام موثری به عمل نیاورده است.

موانع بسیار دیگری نیز در مسیر رشد و توسعه فرهنگ بیمه‌های عمر در کشور وجود دارد که در این مقال نمی‌گنجد و در مطالب آتی بیشتر به تفصیل آنها خواهیم پرداخت.


پست های مرتبط

تهعدات بیمه عمر
جدول محاسبات یا جدول تعهدات بیمه عمر؟

آگوست 19, 20200پسندیدنبیمه عمر

یکی از ویژگیهای بیمه عمر امکان آگاهی متقاضی بیمه عمر از جزئیات آن، پیش از صدور بیمه است. این امکان از طریق جدول محاسبات یا جدول تعهدات بیمه عمر میسر می‌شود. در این مطلب قصد داریم به بررسی جدول محاسبات یا جدول پیشبینی تعهدات بیمه عمر بپردازیم.

ادامه مطلب
بیمه عمر و تامین آتیه
بیمه عمر انفرادی؛ از صفر تا صد

آگوست 5, 20200پسندیدنبیمه عمر

بیمه عمر، انواع مختلفی دارد. تقسیم بندی بیمه عمر به بیمه عمر انفرادی و بیمه عمر گروهی، یکی از تقسیم بندی‌های بیمه عمر است. این انواع شامل بیمه عمر آنلاین و غیر آنلاین نیز می‌شود. در این مطلب قصد داریم به معرفی انواع بیمه عمر انفرادی بپردازیم.

ادامه مطلب

یک نظر ارسال کنید

ایمیل شما نزد ما امن می ماند